autisme

Waarom visualiseren zo belangrijk is bij mensen met autisme

Autistisch denken

Omdat mensen met autisme moeilijkheden hebben om samenhang te zien in wat ze waarnemen, contextblind zijn,  hebben ze vaak meer tijd nodig om informatie te verwerken en er betekenis aan te geven. Daardoor verkiezen ze communicatievormen die hun meer tijd geven om de informatie te verwerken, zoals visuele communicatie (concrete communicatie).

Een visueel geordend gesprek (structuur en samenhang bieden) waarbij ik uitga van een niet-wetende houding (niet interpreteren wel uitdiepen), geeft  mij als therapeut ook een duidelijker inzicht in zijn/haar Autistisch Denken. Zo kan ik hem/haar beter begrijpen en het antwoord vinden op het “waarom” van zijn gedrag.

Basisrust

Door het visualiseren van mijn  gesprek met de persoon met autisme,  creëer ik een veilige afstand waarbij oogcontact maken niet noodzakelijk is. Bij een gesprek tussen mij als therapeut en mijn cliënt, zitten wij meestal tegenover elkaar. Bij een visueel geordend gesprek, zitten wij naast elkaar en is onze gezamenlijke aandacht op werkblad of materiaal gericht.

Visualiseren vertraagt het gesprek waardoor de persoon met autisme tijd krijgt om de bedoeling van een vraag te ontcijferen, na te denken over een antwoord, verbanden te zien, en zijn/haar gedachten te ordenen, overzicht te krijgen.

Zeker tijdens een therapiegesprek waar vaak stressvolle situaties of  emotioneel beladen onderwerpen aan bod komen, biedt dit de nodige basisrust.

Concrete communicatie

Bij iets dat gezegd wordt, krijg je maar weinig tijd om de betekenis te vatten. Het is eigenlijk al weg op het moment dat het uitgesproken wordt. Maar een afbeelding, een voorwerp, of iets dat neergeschreven wordt, kan aanwezig blijven. Dat is zeker het geval als er veel informatie tegelijkertijd gegeven wordt.. Als die informatie alleen verbaal wordt overgebracht, is ze erg moeilijk te vatten, zelfs voor iemand die redelijk goed taal begrijpt. Het gebeurt vaak dat iemand met autisme alleen het eerste of het laatste wat hem wordt gezegd, onthoudt of uitvoert. Visuele communicatie geeft hen niet alleen meer tijd om de betekenis te vatten, ze vermindert ook de noodzaak om op hun geheugen te vertrouwen. De informatie blijft immers aanwezig. Ze wordt als het ware een extern geheugen. Zo zijn er nogal wat mensen met autisme die wel taal begrijpen, maar onmiddellijk weer vergeten wat er gezegd is. Als informatie alleen verbaal aangeleverd wordt, is er ook niets om op terug te vallen. Bij visuele communicatie (tekening, geschreven woorden, afbeelding, …) kan men hierop terug vallen tijdens of zelfs bij volgende gesprekken.

Door te tekenen wat er gezegd wordt, en door zelf te tekenen wat ik zeg, word ik concreter en duidelijker.

Dubbelspoor

Via visuele communicatie op maat van de persoon met autisme, wordt  door de verduidelijking, de nodige basisrust gecreëerd. Van hieruit kan de transfer gemaakt worden van het beeld op tafel naar de alledaagse situaties in het dagelijkse, persoonlijke en professionele leven. Met meegegeven (visueel gemaakte) opdrachten of visuele reminders als tools, leert de persoon met autisme de nodige vaardigheden om zelf de regie in handen te nemen in zijn dagelijks leven.

Eigenheid

Een visueel geordend gesprek is zinvol als dit gebeurt op maat van en samen met de persoon met autisme. Ik kan mijn visualisatie afstemmen afhankelijk van het thema, het doel en de persoon (leeftijd, begripsniveau, autistisch denken…)  die voor me zit. Door tijdens het gesprek aandacht te besteden aan het opbouwen van een relatie, leer ik  de persoon met autisme beter kennen en kan ik uitzoeken welke visualisaties het best voor deze persoon werken. Bijv. (welke)metaforen gebruiken (?), uitgeschreven schema’s of eerder uitzetten met popjes, …

Functioneel

Wat visueel gemaakt wordt,  dient functioneel te zijn voor de persoon met autisme. Van visualiseren naar doen… Een houvast,  nuttig om in te zetten in het leven. Met visuele ondersteuning, leren zij competenties aan in het dagelijks leven nu en in de toekomst. Het visualiseren van concrete situaties,  helpt de persoon met autisme ook vanuit een metapositie te kijken naar een probleem of situatie. Hierdoor leert hij/zij over het leven. De bedoeling is dat de persoon met autisme zelf architect van zijn / haar leven kan worden.

 

tekst door: Patricia Vandenameele (Psychotherapeute en auti-coach voor kinderen, jongeren en volwassenen)